Redakcja i korekta książki - po co mi to?

Wiele osób, które chciałyby wydać książkę własnymi siłami, zastanawia się, w jaki sposób to zrobić, by osiągnąć jak najwyższą jakość publikacji.

Proces przygotowania tekstu książki jest często długi i składa się z wielu etapów, których - dla zachowania wysokich standardów - nie powinno się pomijać. Dla pełnego zrozumienia tego procesu na schemacie poniżej przedstawiliśmy, jak wygląda praca nad książką od momentu dostarczenia do nas tekstu przez autora po sam druk. W poniższym wpisie jednak chcielibyśmy przybliżyć przede wszystkim proces redakcji i korekty tekstu.

Jak powstaje książka
Rys. 1. Proces przygotowania książki

Pierwszym i można powiedzieć jednym z najważniejszych etapów pracy nad książką jest redakcja tekstu dostarczonego przez autora. Jest to czynność, podczas której opracowuje się tekst merytorycznie i stylistycznie. Dobry redaktor dba o poprawność logiczną i stylistyczną tekstu, sprawdza również spójność przekazu treści, dba np. o jednolitość użytych miar, czy przypisów. Redakcyjna praca nad tekstem wymaga zapoznania się z zagadnieniem i oparta jest na współpracy z autorem - to nie jest jednokrotne przeczytanie tekstu, a wielokrotna jego analiza. Dzięki temu otrzymujemy tekst łatwy do zrozumienia przez czytelnika. Po prostu dobrze się go czyta i brak w nim błędów logicznych w przekazie treści. Praca redakcyjna zawsze ma charakter propozycji i ostatecznie musi być zatwierdzona przez autora, redaktor zaś uzasadnia swoje zmiany. Ostateczny kształt uzyskuje się zatem w drodze konsensusu.

Na koniec tego etapu, podczas ostatniego czytania, dokonuje się też wstępnej korekty tekstu, która jest zupełnie czymś innym niż redakcja. Korekta jest zadaniem, w którym eliminuje się błędy ortograficzne, interpunkcyjne, typograficzne oraz edytorskie, które zdarzają się w każdym tekście, nad którym się pracuje. Jednak mimo wszystko nie ma na świecie takiego redaktora, który na etapie redakcji i wstępnej korekty wyłapie wszystkie usterki. Nie wynika to z niedbałości, a z procesu wykonywania pierwszej pracy nad tekstem, gdzie skupia się na innych aspektach związanych z treścią.

Dopiero po złożeniu całej książki następuje korekta końcowa. Dlaczego? Ponieważ istnieje wiele różnego rodzaju błędów, których nie da się skorygować na etapie pracy nad tekstem, np. w jaki sposób osoba zajmująca się redakcją i wstępną korektą jest w stanie zauważyć błędy w żywej paginie, której przecież nie ma w tekście książki, a pojawia się dopiero na etapie składu? Skład wykonuje zaś osoba pracująca w progamie, który również nie jest wolny od niedoskonałości. Grafik, jak każdy, może się gdzieś pomylić lub umieścić coś w niewłaściwym miejscu. Podczas składu przecież nie czyta się tekstu książki. Dlatego jest niezbędna korekta końcowa. Dopiero ona pozwala zauważyć różnego rodzaju niekonsekwencje (np. umieszczenie niewłaściwego podpisu do ilustracji). Przy większych i bardziej skomplikowanych publikacjach stosuje się wielokrotną korektę końcową, np. jeden z ostatnich podręczników, nad którym pracowaliśmy miał tych korekt aż pięć! W takim procesie ważne jest, by każdą z korekt robiła zupełnie inna osoba.


Zdajemy sobie sprawę, że wiele osób proponuje swoje usługi w zakresie redakcji, korekty czy składu. Mamy jednak nadzieję, że nasze krótkie wyjaśnienia przyczynią się do zwiększenia świadomości autorów i klientów na temat potrzeby dobrej redakcji i korekty, a tym samym do zwiększenia wymagań względem całego rynku osób i firm oferujących takie usługi.